Skimmer nên được chọn theo loại dầu sẽ gặp, không phải theo con số công suất lớn nhất trên catalogue. Dầu diesel loang mỏng trong cảng, dầu thô đã phong hóa lẫn rong rác trên bãi biển, và cặn dầu trong bể tách mỗi loại phù hợp với một thiết kế khác nhau. Bài viết này so sánh hai nhóm skimmer kiểu đập tràn phổ biến để làm rõ những câu hỏi quyết định lựa chọn.
Skimmer kiểu đập tràn hoạt động thế nào
Skimmer đập tràn nổi trên lớp dầu, với một vành thu đặt thấp hơn bề mặt dầu một chút. Dầu chảy tràn qua mép vào giếng thu ở giữa rồi được bơm đi. Khác biệt quan trọng nhất giữa các loại là vị trí đặt bơm.
Bơm đặt bên ngoài: skimmer đập tràn hút
Loại này không có bơm trên thân. Một bơm bên ngoài hút dầu từ giếng thu qua ống hút. Nhờ gọn nhẹ, đây là lựa chọn phổ biến cho dầu có độ nhớt thấp đến trung bình trong cảng, sông và hồ. Nhiều loại còn có phiên bản lắp cố định, xả theo phương đứng, dùng trong hố thu dầu, trên tàu và trong bể tách dầu công nghiệp — vì vậy chúng hữu ích cho cả đơn vị xử lý chất thải và vệ sinh bể, không chỉ cho lực lượng ứng phó sự cố.
Giới hạn nằm ở chính ống hút: dầu càng đặc, bơm càng khó kéo dầu qua ống, và rác lẫn trong dầu dễ gây tắc.
Bơm tích hợp: skimmer có bơm trục vít
Ở loại này, một bơm trục vít dẫn động thủy lực được lắp ngay trên khung nổi. Trục vít hở ở cửa vào tự cuốn, trộn và cắt dầu cùng rác rồi đẩy vào bơm bằng cơ khí, nên không phụ thuộc vào khả năng hút qua ống dài. Đây là lý do một skimmer có bơm trục vít có thể xử lý từ dầu diesel nhẹ đến dầu thô nặng lẫn rác. Các chi tiết đáng hỏi nhà cung cấp:
- Cơ cấu cắt rác ở cửa vào (và cửa ra trên các cỡ lớn) để xử lý gỗ, rong, nhựa và dây thừng.
- Vật liệu gioăng/đĩa làm kín phù hợp: loại chịu mài mòn cho dầu lẫn cát, loại chịu dầu ăn mòn, nhiệt độ cao và hơi nước.
- Khả năng chuyển sang bơm xả hàng: tháo bơm khỏi khung nổi để hút dầu từ két, đáy bể, hoặc làm bơm nối tiếp trên đường ống.
- Kích thước tối thiểu của bơm so với nắp ống kiểm tra của két: cỡ nhỏ nhất của một số loại lọt được miệng Butterworth tiêu chuẩn 12 inch trên tàu chở dầu.
Đưa dầu về bể: cỡ ống xả và tổn thất áp suất
Với dầu nhớt cao, ống xả thường giới hạn tốc độ thu hồi nhiều hơn bản thân bơm. Tổn thất áp suất giảm rất nhanh khi đường kính ống tăng, vì vậy nên chọn ống xả lớn nhất có thể thao tác được, rồi mới tính đến giải pháp bơm nước hoặc hơi nước bao quanh dòng dầu để giảm ma sát.
So sánh nhanh
| Skimmer đập tràn hút | Skimmer có bơm trục vít tích hợp | |
|---|---|---|
| Bơm | Bơm ngoài, qua ống hút | Bơm trục vít thủy lực trên thân |
| Loại dầu | Độ nhớt thấp đến trung bình | Từ diesel nhẹ đến dầu thô nặng, lẫn rác |
| Bối cảnh điển hình | Cảng, sông, hồ; bản lắp cố định trong bể tách, hố thu | Cảng, ven biển, ngoài khơi; xả két khẩn cấp |
| Nguồn động lực | Cụm bơm diesel hoặc xăng | Cụm nguồn thủy lực diesel hoặc thủy lực của tàu |
Danh mục kiểm tra trước khi lập thông số
- Loại dầu và quá trình phong hóa. Nếu có thể gặp dầu thô nặng, dầu FO hoặc nhũ tương, hãy tính đến skimmer có bơm trục vít.
- Rác trong vết dầu. Rong, gỗ, nhựa, dây thừng đòi hỏi cơ cấu cắt rác.
- Nơi làm việc. Cảng, sông, ven biển, ngoài khơi, hay bể và hố thu cố định.
- Công suất thực tế. Lượng dầu thu được phụ thuộc độ dày vết dầu và điều kiện hiện trường; hãy chọn theo lượng dầu tiếp cận được, không chỉ theo công suất tối đa trên giấy.
- Lối tiếp cận. Kích thước nắp két, lỗ người chui nếu dự kiến dùng bơm để xả két.
- Nguồn động lực và hậu cần. Cụm nguồn hay thủy lực tàu, chiều dài ống, container lưu kho và vận chuyển.
Với kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu theo Quyết định 12/2021/QĐ-TTg, việc lựa chọn skimmer nên được làm cùng lúc với phương án lưu chứa dầu thu hồi.
Cần hỗ trợ chọn skimmer cho tình huống của bạn? Liên hệ SATU hoặc xem hướng dẫn thiết bị thu hồi dầu tràn.